با عنوان :  مطالعه ارقام و لاین های امید بخش کاهو نسبت به سفیدک داخلی

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد دامغان

پایان نامه کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

 عنوان:

مطالعه ارقام و لاین های امید بخش کاهو نسبت به سفیدک داخلی در استان مازندران

استاد راهنما:

دکتر عبدالرضا فروتن

استادان مشاور:

دکتر سیاوش رعیت پناه، دکتر علیرضا دلیلی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چكيده

           بيماري سفيدك داخلي توسط قارچ lactuca Bremia ايجاد شده و از بیماری های مهم كاهو در مناطق تحت کشت این گیاه می باشد. اين قارچ در تمام طول فصل رشد گياه ايجاد خسارت نموده و از ارزش تجاري اين محصول مي‌كاهد.

در این مطالعه که هدف آن دستيابي به ارقام متحمل به بيماري بوده، تعداد 20 شماره از مواد ژرم پلاسم کاهو جمع آوري شده از مزارع کاهو شهرستان های آمل، بابل، قائمشهر، ساری، نکا و بهشهر استان مازندران كه از نظر تيپ رشد وشكل ظاهري نیز اختلاف داشتند، طي سال هاي 1389 و 1390 در شرایط آزمایشگاهی و ايستگاه تحقيقات زراعي قراخیل درقالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي، با سه تكرارمورد ارزيابي قرارگرفتند. برای تجزیه و تحلیل آماری داده ها از نرم افزار MSTATC بهره گیری گردید. نتایج ارزیابی نشان داد که در بین تیمارهای آزمایشی از نظر آلودگی و شدت بیماری اختلاف معنی داری هست. در این ارتباط لاین­های وارش و لاین23، سفید نیشابور و کرج با کمترین درصد بوته های آلوده و متوسط شدت بیماری به عنوان ارقام برتر و رقم شادگانی با بیشترین میزان درصد و شدت آلودگی، به عنوان حساس ترین رقم نسبت به بیماری انتخاب گردیدند.

کلمات کلیدی: کاهو، سفیدک داخلی (Bremia lactuca) ، ارقام مقاوم

 مقدمه

کاهو از سبزیجات بسیار ارزشمند ای می باشد که بشر از زمانی که در زمین استقرار یافته آن را شناخته و مورد بهره گیری قرار داده می باشد. این گیاه از قدیمی ترین سبزی های سالادی دنیا می باشد (آزاده و احمدیان، 1372). کاهو مانند سایر نباتات زراعی و باغی دیگر همواره مورد تهدید عوامل مخرب قرار می گیرد. مانند این عوامل مخرب بیماری های گیاهی بوده که اعم آن ها به توضیح زیر می باشد:

1- سفیدک داخلی

سفیدک داخلی یا دروغی یکی از بیماری های مخرب کاهو در مزارع و گلخانه ها می باشد (Znidarcic et al., 2003; Raid and Datnof, 1992).

علائم بیماری به صورت لکه های زرد رنگ پریده در روی برگ ظاهر می گردد. قطر لکه ها ممکن می باشد تا یک سانتی متر یا بیشتر نیز برسد. در سطح تحتانی لکه ها پوشش سفید رنگی که همان کنیدیوفور و کنیدی های قارچ می باشد، تشکیل می گردد. بعد از مدتی این لکه ها به رنگ قهوه ای در آمده و منجر به مرگ بافت برگ در قسمت های آلوده می گردد (بهداد، 1385 و پیوست، 1388; Sempio, 1938ُ) برگ، مغز و پوم کاهو در مراحل اولیه رشد و حتی نزدیک به مرحله بلوغ حساسیت بیشتری نسبت به بیماری دارند (Schultz and Roder, .1938) در شکل 1 تا 3 مراحل ایجاد بیماری بر روی برگ نشان داده گردید.

         شکل1- ایجاد لکه های زرد رنگ قارچ Bremia lactucae بر روی برگ

شکل 2- ایجاد پوشش سفید رنگ قارچBremia lactucae در پشت برگ

شکل3- مرگ بافت در اثر قارچ Bremia lactucae.

این بیماری علاوه بر خسارت کمی از نظر کیفی نیز به محصول خسارت زده و از بازار پسندی آن می کاهد(Janyska, 1957).

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

عامل بیماری قارچ Bermia lactucae Regel می باشد (Raid and Datnof, 1992). این قارچ متعلق به سلسله Fungi، شاخه Oomycota، زیرشاخه Chromista، رده Oomycetes، راسته Peronosporales، خانواده Pronosporaceae، جنس Bermia و گونه lactucae Bermia می باشد(Fungal Databases Nomenclature and Species Banks on line Taxonomic Novelties Submission, 2011).

2- سفيدك سطحي كاهو

سفیدک سطحی کاهو در اثر Erysiphe Cichoracearum D.c.ex Merat ایجاد شده و يكي از بيماري هاي نادر این گیاه مي باشد. این بیماری اولين باردرسال 1941 ازكاليفرنيا گزارش شده می باشد (Sherf and et al., 1986).

اين بيماري درسال 1344 توسط شريف و ارشاد از اطراف تهران گزارش شده می باشد. خسارت بيماري درگيلان و مازندران چندان قابل توجه نبوده، ولي درپايان فصل زراعي به ويژه در روي كاهو هايي كه براي بذرگيري نگهداري مي شوند، ديده مي گردد. علائم بيماري روي برگ هاي مسن و كناري نظاره می گردد. بيماري آغاز روی برگ و سپس در زیر برگ ها نظاره مي‌گردد. اندام هاي قارچ به صورت گرد سفيد رنگ و پودري، كه همان كنيديوفور و كنيدي هاي قارچ مي باشند ديده مي گردد (شکل4). برگ هاي آلوده پيچيده، زرد قهوه اي و سپس خشك مي‌ شوند. دراين زمان بوي مخصوصي كه مربوط به قارچ مي باشد، به مشام مي رسد. بوته هاي آلوده كوچك باقي مانده و رشد نمي كنند (Sherf and Macnab,1986).

شکل 4- سفیدک سطحی در اثر Erysiphe cichoracearum. بر روی برگ

3- لكه قهوه اي كاهو

بیماری لکه قهوه ای در اثر Stemphylium botryosum Wallr به وجودمی آید. این بیماری در سال 1341 توسط اسكندري گزارش گردید. بیماری لکه قهوه ای بيشتر در مناطق مرطوب مانند سواحل خزر از گرگان تا آستارا شيوع دارد. این بیماری علاوه بر شمال، در نواحي جنوبي کشور، به خصوص خوزستان و برازجان نیز شایع بوده و خسارت فراوانی وارد می کند.

علائم بیماری آغاز به صورت لكه هاي كوچک سبز رنگی بر روی برگ ها ظاهر می گردد. لکه ها به تدريج تغيير رنگ داده و به رنگ قهوه اي در مي آيند. اين لكه ها غالباً مدوربوده و وسط آن ها خشك و نكروزه می گردد (شکل5).

در مواردی اين لكه‌ها به صورت دواير متحدالمركزها در مي آيند. در شرايطي كه رطوبت محيط زياد باشد، هاله اي شفاف دراطراف لکه ها ظاهر می گردد. زماني كه شدت بيماري افزايش مي يابد، لكه ها به يكديگر متصل شده و تمام سطح برگ را فرا مي گيرند، به طوريكه طعم ومزه کاهو تغيير کرده و بازار پسندی خود را از دست مي دهد. بيماري معمولاً از نوك برگ ها به طرف پائين و از برگ هاي خارجي و مسن به طرف برگ هاي مركزي پيشروي مي نمايد.

شکل 5– لکه قهوه ای در اثر قارچ Stemphylium botryosum بر روی برگ

4- آنتراكنوز كاهو

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

           بیماری آنتراکنوز در اثر Marssonina Panattoniana (Berl.) Magn. ایجاد می گردد. اين بيماري درسال 1895 همزمان در ايتاليا و ايالت اوهايوي آمريكا نظاره شده و پس از آن در بيشتر كشورهاي معتدل و نيمه گرمسيري مانند استراليا و نيوزلند گزارش گرديد. اين بيماري علاوه بر روی همه واریته هاي كاهو بر روي شيكوره و آنديو هم ديده مي گردد. در ايران این بیماری در ارديبهشت 1355 توسط بني هاشمي نظاره و گزارش شده می باشد (بني هاشمي و همکاران، 1356).

علائم بیماری آغاز به صورت لكه هاي آب سوخته ای به قطر 2 تا 3 ميلي متر در برگ هاي خارجي نظاره شده و سپس به سمت برگ هاي داخلي پيشروي مي كند. لکه ها به تدريج بزرگتر شده و به 1 تا 2 سانتي متر رسیده و به رنگ ارغواني در مي آيند. با پیشرفت بيماري قسمت اعظم گياه آلوده شده و خسارت زیادی به محصول وارد می گردد. بوته های بیمار ظاهري زرد رنگ به خود گرفته و كوچک باقي مي مانند. ممكن می باشد قسمت وسط لكه ها جدا شده و سوراخ هايي روي برگ ها به وجودآيد. قارچ عامل بيماري علاوه بر برگ به رگبرگ اصلي و دمبرگ نيز حمله کرده و لكه هاي بيضي شکل، کرم رنگ و فرو رفته ای توليد مي نمايد.

5- سپتوريوز كاهو

           این بیماری توسط .Septoria lactucae Pass به وجودآمده و تقريباً در بیشتر مناطق تحت کشت كاهو در جهان مانند آرژانتين، استراليا، برزيل، كانادا، دانمارك، انگلستان، فرانسه، آلمان، هندوستان، ايتاليا، ژاپن و ايالات متحده آمريكا هست. در ایران این بیماری از اهواز و ورامين گزارش شده می باشد (اسفندياري، 1326؛ ارشاد 1343؛ شريف و ارشاد، 1345؛ ابراهيمي و ميناسيان، 1353).

علائم بيماري روي برگ هاي كاهو به صورت لكه هايي به اشكال نامنظم و به رنگ قهوه اي روشن ظاهر مي گردد. لکه ها ممكن می باشد بهم پیوسته و سطح وسیعی از برگ را فرا گیرند. برگ های آلوده پژمرده و خشک می گردند (شکل6). درمتن لكه ها درهر دو سطح برگ پيكندهاي فراوانی به رنگ سياه تشكيل شده كه با چشم غير مسلح نیز قابل ديدن مي باشند.

پوسيدگي ريشه کاهو

بیماری پوسيدگي ريشه يا از پا افتادگي كاهو در اثر قارچSclerotinia Sclerotiorum ( libi) de Bary (Sclerotinia minor Jagger) ایجاد شده و يكي از بيماري هاي مخرب و مهم كاهو می باشد. این بیماری علاوه بر کاهو به بسياري از گياهان زراعي و باغي دیگر مانند كلم، كلم گل، خردل، لوبيا سبز، لوبيا، باقلا، چغندر، هويج، خيار، طالبي، كدو، هندوانه،كرفس، بادمجان، سيب زميني، تربچه، پياز، نخود، آنديو، اسفناج و شلغم حمله کرده و خسارت وارد می کند. بیماری پوسيدگي ريشه درسال 1894 از امريكا گزارش گرديد. درايران اولين بار اين بيماري درسال 1969 توسط وينوبوژن وهمكاران بين انديشمك واهواز جمع آوري و گزارش گردید (Sherf and Macnab, 1986).

علائم بارز بيماري به صورت از پا افتادگي كاهو بوده و از اینرو به همین نام معروف می باشد. بیماری به صورت لكه هاي آب سوخته، معمولاً در روي ساقه نزديك سطح خاك شروع شده و به طرف پائين و بالای نقطه آلوده پيشروي می کند. این بیماری موجب آلودگی ريشه و محل اتصال برگ به ساقه می گردد. دمبرگ ها پوسيده شده و برگ ها از بین می طریقه. مرگ برگها از كناره آن­ها شروع شده وبه قسمت مركز گسترش مي يابد. شدت آلودگی در برگ ها ي داخلي کمتر از برگ هاي خارجي بوته های بیمار می باشد. بوته هاي آلوده به آساني از زمين کنده می شوند زیرا ريشه هاي فرعي در اثر حمله قارچ هاي سايرپروفيت از بين مي طریقه. در شرايط بسيار مرطوب قارچ عامل بيماي به صورت كپك سفيدي تمام برگ هاي بوته را فرا مي گيرد .

7- پژمردگي فوزاريومي كاهو

این بیماری توسط قارچ Fusarium Oxysporum Schlectend به وجودآمده و اولين بار در سال 1990 در يكي از مزارع كاهو ناحيه كاليفرنيا نظاره شده می باشد (et al.,1993 Hubbard). پژمردگي فوزاريومي كاهو در ايران اولين بار در سال 1372 در مزارع كاهوی منطقه شهر ري توسط اعتباريان نظاره شده می باشد (بهداد، 1384).

علائم بيماري در خزانه و مزرعه کاهو نظاره مي گردد. در خزانه بوته هاي جوان پژمرده شده و مي ميرند. علائم بيماري در مراحل بعدي در مزرعه به صورت سوختگي و زرد شدن برگ ها ظاهر می گردد. در اين هنگام در بافت آوندي نوارهاي قهوه اي يا سياه نظاره مي گردد. بعضي گياهان كوتوله مانده و محصولي توليد نمي كنند. تغيير رنگ آوندها از برگ هاي زرد تاج گياه به سمت پوست و آوندهاي ريشه ادامه پيدامي كند. در مواردی علائم در خارج از ريشه و تاج گياه مشخص نيست (اعتباريان، 1376).

8- كپك خاكستري كاهو

كپك خاكستري ناشی از Botrytis Ginerea در بسياري از كشورها ازجمله ايران ديده مي گردد. خسارت اين بيماري درگيلان ومازندران در روي نشاء هاي كاهو قابل توجه می باشد.

علائم بيماري روي برگ هاي خارجي و همچنين روي برگ هاي نشاء درمجاورت سطح مرطوب خاك به صورت لكه هاي مايل به قهوه اي ظاهرمي گردد. بخش های آلوده دچار پوسيدگي نرم وآبدارمي گردند. درشرايط مرطوب روي قسمت هاي آلوده كپك خاكستري رنگی تشكيل مي گردد که بعداً در روي آن ها تعدادي اجسام سياه به نام سختينه يا اسكلروت تشكيل مي گردد (شکل7). قطر اسكلروت ها به 2 تا 5 ميلي متر می رسد (الهی نیا، 1386 و بهداد، 1384).

تعداد صفحه :82

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        [email protected]