با عنوان : مطالعه وضعیت آلودگی باغات پسته به نماتد مولد غده ریشه

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاداسلامی

واحد دامغان

دانشکده کشاورزی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته بیماری شناسی گیاهی(M.Sc)

موضوع:

مطالعه وضعیت آلودگی باغات پسته به نماتد مولد غده ریشه و تعیین گونه غالب ,شدت آلودگی و پراکنش آن در شهرستان سبزوار

استاد راهنما:

دکتر علی اسکندری

 استاد مشاور:

مهندس امیر ریوندی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چكيده

به مقصود تعيين دلايل ضعف و پژمردگي و كاهش رشد و زردي درختان پسته در سال‌هاي اخير در باغات پسته شهرستان سبزوار، طي ماه‌هاي فروردين و تير 1390 ، 40 نمونه از ريشه‌ها و خاك اطراف آن به گونه تصادفي، از سراسر مناطق پسته‌خيز اين شهرستان، جمع‌آوري گردید.

براي اثبات بيماري‌زايي و تکثیر نماتد، توده‌هاي تخم را از روي گره‌هاي ريشه آلوده به نماتد، جدا كرده و سپس رقم حساس گوجه‌فرنگي (رقم رد كلود) را با يك كيسه تخم، آلوده نموده و بعد از حدود 2 ماه، ماده بالغ از داخل گره‌هاي ايجاد شده روي ريشه‌ها، لاروهاي سن دوم آن‌ها از داخل توده تخم و نرها ازخاك، جدا گرديد.

از انتهاي بدن ماده بالغ (Perineal Pattern) برشي تهيه گردید. بعد از تهيه اسلايد از برش‌هاي انتهاي بدن ماده‌هاي بالغ، لاروسن دوم و نرها، اسلايدها با بهره گیری از كليد شناسايي Jepson 1987، از نظر خصوصيات مرفولوژيكي و مرفومتريكي مورد بررسي قرار گرفت.با در نظر داشتن مشخصات مرفولوژيك و مرفومتريك آن‌ها، گونه شناسايي شده در تمام نمونه‌هاي آلوده، Meloidogyne javanica بود كه گونه غالب نماتد ريشه باغات پسته شهرستان سبزوار به شمار مي‌رود.نقشه پراکنش و شدت آلودگی براساس نقاط جغرافیایی ثبت شده(GIS) نیز تهیه گردید.

مقدمه

پسته (Pistacia vera L.) متعلق به تيره سماق (Anacardiaceae) می باشد. جنس Pistacia داراي 11 گونه می باشد كه همگي آن‌ها از خود تربانتين يا سقز ترشح مي‌كنند. گياهان اين تيره به صورت درخت يا درختچه هستند (پناهي و همكاران، 1381).

سرزمين ايران قرن‌ها بدون رقيب عمده‌ترين توليدكننده پسته جهان بوده می باشد ولي در حال حاضر كشورهاي ديگري در زمينه توليد و تجارت پسته به رقابت با ايران پرداخته‌اند (ابريشمي، 1373).

توليد پسته در ايران يكي از منابع مهم ايجاد درآمد براي باغداران پسته و اقتصاد ملي محسوب مي‌گردد. در سال 1390 تقريباً 3/3درصد از ارزش صادرات غيرنفتي كشور را، صادرات پسته تشكيل مي‌دهد كه درآمد ارزي حاصل از آن سالانه حدود 4 ميليارد دلار گزارش شده می باشد (اتاق بازرگاني،1390).

تقريباً 30 بيماري براي پسته در جهان گزارش شده می باشد. خاك منشأ بيماري‌هايي مخصوصاً گموز، پژمردگي ورتسليومي و نماتد مولد غده ريشه Meloidogyne می باشد كه بيماري در پسته ايجاد نموده و از بيماري‌هاي مهم پسته در جهان می باشد (1991 ,.Ogawa et al).

نماتدهاي انگل گياهي يكي از عوامل بازدارندة رشد محصولات زراعي و باغي بوده و خسارت‌هاي ناشي از آن‌ها بر محصولات اساسي و محصولات مهم اقتصادي به ترتيب بالغ بر 7/10% و 14% بوده كه اين خسارات بالغ بر يكصد ميليارد دلار آمريكا در سال 1984 در جهان تخمين زده شده می باشد (, 1987 Sasser and Freckman).

در ایران اولين‌بار نماتدهاي مولد غده ريشه در باغات پسته از رفسنجان در سال 1345 توسط صامت شناسايي شده می باشد (فريور مهين،1365).

نماتد مولد غده ريشه می تواند علاوه بر ایجاد بي‌نظمي در جذب و انتقال آب و مواد مغذي توسط گياه، باعث ایجاد استرس در گیاهان نیز مي‌گردد. تلقيح نماتد مولد غده ريشه در بادمجان، بدون استرس رطوبتي، باعث ايجاد كلروز و كاهش سنتر رنگدانه‌ها مي‌گردد( et al., 2009 Shaukat).

علاوه بر اين، اثرات متقابل دوپاتوژن قارچ عامل پژمردگي Fusarium oxysporum و نماتد مولد غده ريشه Meloidogyne incognita باعث مي‌گردد كه خسارات وارده بر گياه، بيشتر از مجموع خساراتي كه هر يك از اين عوامل بيماري‌زا جداگانه وارد مي‌سازند، بوده می باشد.

به عبارتي نماتد باعث شكسته شدن مقاومت گياه به قارچ، عامل پژمردگي مي‌گردد (حسيني‌نژاد و واجد خان، 1379).

با در نظر داشتن اينكه استان خراسان رضوي و شهرستان سبزوار از توليدكنندگان مهم پسته در ايران می باشد و بتازگي در باغات پسته ضعف و خشكي در درختان نظاره شده می باشد، سعي در اين می باشد كه به اين حقيقت برسيم كه آيا دليل ضعف درختان پسته، نماتد مولد غده ريشه می باشد و گونه غالب نماتد ريشه گرهي و شدت آلودگي و پراكنش گونة غالب در شهرستان سبزوار را تعيين نماييم.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     
  • مشخصات جغرافیایی و آب و هوایی منطقه
    • موقعیت جغرافیایی شهرستان سبزوار

منطقه مورد پژوهش در طول جغرافيايي 57 درجه، ‏‏40 دقيقه و 30 ثانيه شرقي و 45 درجه، 20 دقيقه و 40 ثانيه عرض شمالي قرار دارد. مساحت ‏ اين محدوده 20502 كيلو متر مربع می باشد كه 80/1 وسعت كشور را در بر مي گيرد (تصویر 1-1).‏

آب و هواي منطقه ي تحقيق به علت وجود ارتفاعات و همچنين مجاورت با كوير، متنوع ‏و به واسطه قرار گرفتن در سه جلگه ي موازي با ارتفاعات و كوير، ميزان بارندگي و ‏پراكنش آن نيز متغير می باشد. وجود شرايط فوق و ديگر شرايط اقليمي باعث گرديده ‏می باشد كه اين شهرستان از هر دو نوع قنات دشتي و كوهستاني با پراكنش متنوع محيطي برخوردار باشد.                 ‏

مطالعات انجام گرفته‎ نشان مي‌دهد كه متوسط ساليانه بارندگي در منطقه مورد ‏پژوهش 6/209 ميلي‌متر می باشد كه از 150 ميلي متر در مناطق خشك تا 280 ميلي متر در ‏مناطق كوهستاني متغير می باشد.                                                                     ‏ همچنين مطالعات آناليز باد منطقه، بيانگر شرقي بودن باد غالب می باشد كه به ‏ترتيب 42/17، 62/32، 08/17 و 49/10 درصد از مجموع باد‌هاي بهار، تابستان، پاييز و ‏زمستان منطقه را به خود اختصاص داده می باشد(جدول1-1)(جدول 1-2) (دادرسي سبزوار، 1383)‎‏.‏

پيشينه درخت پسته

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

از خاستگاه‌هاي اوليه درختان پسته مي‌توان به ايران، افغانستان، تركمنستان، سوريه و فلسطين تصریح كرد. پاره‌اي از منابع نيز، سواحل مديترانه و خصوصاً كرانه‌هاي شرقي اين دريا را، مبدأ نخستين درختان پسته معرفي كرده‌اند. به گونه كلي سرزمين‌هاي فوق در قارة آسيا و در فاصلة بين كرانة رود جيحون (در شرق) تا سواحل درياي مديترانه (در غرب)، به مسافت حدود 1470000كيلومتر، قرار گرفته و بين 32 تا 40 درجه عرض شمالي، واقع شده‌اند.

پرورش درختان پسته براي نخستين بار در نواحي غربي خراسان صورت گرفته می باشد، اين اقدام در عصر پارت‌ها تا اوايل دوره ساسانيان، در نواحي مستعد ايالت پارت (خراسان)، در حد فاصلة شرق و جنوب غربي گرگان تا ناحية سبزوار و از سبزوار به جانب مناطق جنوبي نيشابور تا ناحية قهستان، انجام پذيرفته می باشد (علوي، 1378).

پسته در آغاز عصر مسيحيت، آغاز به حوزة مديترانه و سپس در سال 1856 به اروپا و در سال 1890 به كاليفرنيا رسيده می باشد و در سال 1904 اولين درخت آن در ايستگاه تحقيقاتي «چيكو» كاشته شده می باشد (درويشيان، 1378).

بقايايي از پسته‌زارهاي انبوه سبزوار تا اواخر قرن ششم برجاي بوده، زيرا ابوالحسن بيهقي تأكيد كرده كه در زمان او، درختان پسته در ديه‌هاي جلين و ايزي و نوقاريز مرغوب و معروف بوده می باشد (ابريشمي، 1373).

شايد كهن‌ترين سند درمورد پيشينة تاريخي كشت پسته در ايران را بتوان سفرنامة هرودت، تاريخ‌دان نامي يوناني، دانست (محمدخاني، 1376).

1-2-2- ويژگي‌هاي گياهشناسي و گونه‌هاي مهم پسته

واژة «پيستاسيا» كه همان جنس پسته می باشد از نام فارسي آن يعني پسته برگرفته شده می باشد. درخت پسته اهلي ( Pistacia vera) گياهي نيمه گرمسيري، وابسته به تيرة سماق Anacardiaceae يا تيره پسته، ازگیاهان دولپه‌اي و جدا گلبرگان می باشد . جنس پسته داراي 11گونه می باشد كه گونه‌هايي از آن‌ها از خود، تربانتين يا سقز ترشح مي‌كنند (پناهي و همكاران، 1381).

گياهان اين تيره به صورت درخت يا درختچه‌اي می باشد.اين تيره از 75جنس و 600 گونه تشكيل يافته كه بيشتر در مناطق بين استوايي و معتدله پراكنده می باشد (ابريشمي، 1373 و اسماعيل‌پور، 1383).

مهمترين گونه‌هاي درختان پسته به توضیح زير می باشد:

Pistacia vera                                   P. integerrima                       

  1. khinjuk P. lentiscus
  2. mutica P. chinensis
  3. atlantica P. terebinthus
  4. mexicana P. oleosa

 

اين گياهان دو پايه، خزان‌كننده (گونه‌هاي موجود در ايران)، داراي برگهاي مركب 5-3 برگچه‌اي، بدون گوشوارك مي‌باشند (اسماعيل‌پور، 1383).

درخت پسته داراي برگهاي شانه‌اي مركب می باشد و هر برگ يك جوانه جانبي را دربرمي‌گيرد. اكثر جوانه‌هاي جانبي به گل آذين اوليه مبدل مي‌شوند و يك محور اصلي را تشكيل مي‌دهند كه در سال بعد، محل توليد خوشه‌هاي پسته خواهد بود. بنابراين خوشه‌هاي پسته به صورت جانبي بر روي چوب يكساله مي‌رويند (راد، 1374 و محمدخاني، 1376 و علوي، 1378).

از نظر گياهشناسي ميوه پسته، در رديف ميوه‌هاي شفت گروهبندي مي‌گردد. ميوه‌هاي شفت متشكل از سه قسمت لايه برونبر خارجي (Exo carp)، لاية ميانبر گوشتي (Meso Carp) و لاية درونبر سخت (Endo carp) هستند كه درونبر، هسته را مي‌پوشاند. تفاوت ميوه‌هاي شفت در بخش خوراكي آن‌هاست. در پسته و بادام هسته به خوراكي مي‌رسد، در حالي كه در ساير ميوه‌جات، هسته سخت می باشد و ميانبر گوشتي به عنوان بخش مأكول، مورد بهره گیری قرار مي‌گيرد (پناهي و همكاران، 1381 و صداقتي و همكاران، 1389).

درخت پسته دو پايه می باشد، يعني براي توليد ميوه به وجود هر دو درخت نر و ماده نياز می باشد. گل درخت ماده فاقد گلبرگ و غده‌هاي شهدساز بوده، بنابراين زنبورهاي عسل را به خود جلب نمي‌كند. گرده گل توسط باد پراكنده مي‌گردد (پناهي و همكاران، 1381).

درخت پسته برگريز می باشد، بدين معنا كه در پاييز خزان نموده و زمستان را در خواب مي‌گذراند.

ريشه‌زايي درخت به طريقة عمقي انجام مي‌گردد. سيستم ريشه‌اي پيچيده و انبوه، درخت را قادر مي‌سازد تا به عمق خاك نفوذ كرده و از مواد موجود آن بخوبي تغذيه نمايد. از اين رو درختان پسته قابليت سازش‌پذيري با دوره‌هاي طولاني كم‌آبي را دارد (پناهي و همكاران، 1381 و صداقتي و همكاران، 1389).

بنابراين پسته گياهي پايدار به خشكي و شوري آب و خاك می باشد (سميع و همكاران، 1381).

1-2-3- مشخصات گل نر و ماده درخت پسته

مشخصات گل نر:

درخت نر در فروردين ماه (دو تا سه روز زودتر از درخت ماده) به گل مي‌نشيند. گل‌ها به صورت خوشه‌اي و هر خوشه به صورت توده‌اي از گل متراكم (تقريباً كروي مايل به بيضي) می باشد. بر روي خوشه از هر نقطه چند گل ظاهر مي‌گردد. گلها بدون گلبرگ و كاسبرگ حقيقي هستند. هر گل نر مشتمل بر 5 پرچم بيضي شكل با ميلة كوتاه سبز رنگ می باشد. هر خوشه تعداد زيادي گل نر دارد (ابريشمي، 1373 و پناهي و همكاران، 1381).

مشخصات گل ماده:

گل ماده نيز خوشه‌اي می باشد با اين تفاوت كه طرز قرار گرفتن گل‌ها بر روي خوشه، منفرد و با فاصله از يكديگر می باشد و انبوهي و تراكم گل نر را بر روي خوشه ندارد و هر گل ماده مشتمل بر يك تخمدان و متصل به خامة كوتاه می باشد، خامه به كلاله سه شاخه مخصوصي ختم مي‌گردد. گل‌هاي ماده نيز آغاز سبز رنگ می باشد، اين وضع تا دو روز بعد ادامه دارد، اگر در اين فاصله دانة گرده گل نر به آن نرسد و به اصطلاح اقدام لقاح (باروري) انجام نگيرد، رنگ كلاله قرمز مايل به قهوه‌اي مي‌گردد و سپس خشك شده و مي‌ريزد.

اما در صورتي كه دانه گرده گلهاي نر، به موقع به گل‌هاي ماده برسد، دانه‌هاي گرده بر روي كلاله مي‌چسبد و از آنجا از گلوگاه خامه گذشته، وارد تخمدان مي‌گردد. در تخمدان اقدام لقاح انجام مي‌گيرد.

در صورت تلقيح، خوشه‌هاي گل ماده شروع به رشد كرده و دانه‌هاي آن به تدريج بزرگ مي‌گردد. پوست نرم خارجي دانه‌ها در حين رشد، رنگهاي سبز و صورتي آميخته به زرد و بنفش كمرنگ، به خود مي‌گيرد(تصویر1-2) (ابريشمي، 1373 و پناهي و همكاران، 1381).

تعداد صفحه :104

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com