با عنوان : تاثير قارچ ميكوريزا بر روي بعضي از خصوصيات رشدي، بيولوژيكي و تغذيه ایي گياه

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد دامغان

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.S.C.)

رشته مهندسی كشاورزي گرایش شیمی وحاصلخیزی خاک

 عنوان:

تاثير قارچ ميكوريزا بر روي بعضي از خصوصيات رشدي، بيولوژيكي و تغذيه ایي گياه

نيشكر تحت تنش شوري

 استاد راهنما:

دکتر زرین تاج علیپور

استادان مشاور:

دکتر عبدالامیر یوسفی

دکتر محمود شمیلی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

نیشکر یکی از گیاهان قندی مهم می باشد که بخش اصلی شکر مصرفی مردم جهان را تامین می کند. کشت این گیاه بدلیل افزایش تقاضا برای شکر و فراورده های جانبی آن در مناطق نیمه گرمسیری خشک و نیمه خشک مانند جنوب غربی ایران رو به گسترش بوده می باشد. هدف از انجام این پژوهش مطالعه تاثیر قارچ میکوریزا آربسکولار تحت تنش شوری برروی بعضی از خصوصیات رشدی، بیولوژیکی و تغذیه ای گیاه نیشکر بود. بدین مقصود در قالب یک آزمایش فاکتوریل و طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار، تاثیر چهار سطح تلقیح قارچ میکوریزا آربسکولار گونه گلوموس موسه همراه با کود سوپر فسفات تریپل و چهار سطح شوری (3، 6، 9 و 12 دسی زیمنس بر متر) برروی واریته CP 57گیاه نیشکر مطالعه گردید. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که شاخص های رشدی، بیولوژیکی و تغذیه ای بطور معنی داری در سطح 5 درصد و 1 درصد متفاوت بود. نتایج نشان داد که مایه تلقیح میکوریزایی و فسفره باعث افزایش وزن خشک اندام هوایی، وزن تر اندام هوایی، وزن تر ریشه، و همچنین باعث افزایش ارتفاع گیاه نیز شده می باشد. در وزن خشک ریشه نظاره گردید افزایش وزن بیشتر تحت تاثیر کود فسفره می باشد. در عناصر نیتروژن و فسفر، تحت تاثیر کود میکوریزا افزایش جذب بیشتری نظاره گردید. در میزان جذب پتاسیم کود میکوریزا آربسکولار و سطوح فسفر تاثیر گذار نبودند. در میزان کلونیزاسیون ریشه نیز میکوریزا و فسفر بالای 50% باعث افزایش میزان کلنی شدن ریشه گیاه گردید. شوری همچنین در سطوح بالای 3 دسی زیمنس بر متر اثرات منفی بر تمام فاکتور ها داشت.

کلمات کلیدی: نیشکر، قارچ میکوریزا، فسفر، تنش شوری

 1-1- مقدمه

با در نظر داشتن رشد روزافزون جمعیت جهان، تامین غذای این جمعیت نیازمند افزایش تولید محصولات کشاورزی و بالا بردن عملکرد درواحد سطح می باشد. با در نظر داشتن این که مساحت زمین های بدون محدودیت کاهش یافته می باشد، برای افزایش سطح زیر کشت ناچار به بهره گیری از اراضی دارای درجات مختلف محدودیت می باشد. در بسیاری از مناطق دنیا به ویژه مناطق خشک و نیمه خشک، شوری خاک و آب یکی از موانع اصلی تولید محصولات زراعی و باغی می باشد پس افزایش سطح زیر کشت به راحتی امکان پذیر نمی باشد (شیرمردی،1387). شوری خاک، رشد گیاه و تولید ماده خشک گیاه را محدود می کند که این مشکل در مناطق گرمسیری و خشک نیمه خشک تشدید می گردد. مدیریت آبیاری نامناسب منجر به تجمع نمک در خاک هایی که زهکشی ضعیف دارند شده می باشد (Edith et al, 2011).

تاثیرات تنش شوری بر گیاهان می توان به صورت زیر اختصار نمود:

  • ایجاد تنش اسمزی و کاهش آب قابل بهره گیری گیاه
  • سمیت ویژه یون هایی زیرا سدیم و کلر
  • عدم تعادل تغذیه ای در گیاه (Sairam and Tyagi, 2004)

نيشكر يكي از گياهان مهم قندي كه حساسيت بالايي به شوري در مراحل مختلف رشدي از خود نشان مي دهد. شوری تنش غیر زیستی مهمی می باشد که کشت نیشکر را در بخش های وسیعی از جهان محدود نموده می باشد al.,1997) .(Tiwari etحدود یک میلیون هکتار از اراضی تحت کشت نیشکر با مشکل شوری یا سدیمی بودن مواجه اند Fauconnier, 1994)). در ایران نیشکر تنها در خوزستان که زمین های آن دارای مشکل شوری خاک می باشند به صورت انبوه کشت میشود Levitt, 1968) ؛Mehrad, 1980).

عملکرد این گیاه به دلایلی که اثرات تنش شوری بر گیاه می گذارد به شدت کاهش می یابد

) 2000،. (Nelson and ham برای کاهش و یا تعدیل اثرات تنش شوری بر نیشکر از قارچ میکوریزا آربسکولار به صورت ارتباط همزیستی بهره گیری میشود. قارچ میکورزا با بیش از 80 درصد گونه های گیاهی ارتباط همزیستی دارد (Ambrosano et al, 2010). همزیستی میکوریزایی از مهمترین روابط پر سود دو جانبه موجود بین گیاهان و میکروارگانیزم های خاک می باشد. در این همزیستی قارچ میکوریزا نه تنها به رشد و نمو گیاهان کمک می کند بلکه مقاومت گیاهان زراعی را به تنش های محیطی از قبیل شوری بالا می برد .( Cantrel and Linderman, 2001 ; Asghari, 2008)

اثرات مفید قارچ میکوریزا به گیاه: کمک به گیاهان تحت تنش، افزایش مقاومت در برابرآفات، بهبود ساختار خاک از طریق تجمع در خاک و افزایش جذب فسفر. فسفر ریز مغذی ضروری تمام ارگانیزم های زنده می باشد و یکی از غیر قابل دسترس ترین مواد مغذی موجود در خاک می باشد. پس نیاز گیاه برای فسفر و توانایی خاک برای تامین این عنصر در سیستم های کشت بسیار مهم می باشد. پس از عناصر غذایی پتاسیم و نیتروژن بیشترین نیاز گیاه نیشکر به عنصر فسفر می باشد. همزیستی میکوریزا می تواند باعث افزایش جذب فسفر توسط ریشه های گیاه گردد. در این پژوهش با ایجاد یک ارتباط همزیستی بین گیاه و قارچ میکوریزا اثر قارچ میکوریزا بر خصوصیات رشدی، بیولوژیکی و تغذیه ای نیشکر تحت تنش شوری مطالعه خواهد گردید.

1-2- اهداف پژوهش

1.افزایش رشد و تغذیه نیشکر در اثر بهره گیری از قارچ میکوریزا آربسکولار

  1. گام برداشتن در راستاي كشاورزي پايدار و جایگزینی کودهای زیستی به جاي نهاده های شیمیایی پرمصرف
  2. تامین فسفر مورد نیاز و ضروری برای نیشکر با بهره گیری از قارچ میکوریزا آربسکولار

2-1- نیشکر

شكر يكي از مهمترين موادغذايي مورد نيازانسان می باشد كه دربدن ايجادحرارت وانرژي ميكند . قيمت بسيارارزان شكر،‌درمقايسه بامقداركالري كه ايجاد ميكند،اين محصول رابه صورت منبعي اساسي درتأمين انرژي مبدل كرده می باشد . به عقيده بسياري از محققان درآستانه قرن بيست ويكم، بزرگترين واساسي ترين مشكل وبحراني كه بشريت باآن روبرواست، ‌بحران غذا ومشكل گرسنگي می باشد.

صنعت قند سازي وتوليد شكراز نيشكر داراي اين امتياز اساسي می باشد كه هم محصول شكر و ملاس باقيمانده ازاستحصال آن وهم تفاله نيشكر قابل تبديل به انرژي ومحصولات باارزش می باشد وبه اين دليل كارشناسان اعتقاد دارند كه بشردرآينده بايد كشت محصولاتي را بيشتر مورد توجه قراردهد كه حاصل بيشتردر واحد سطح داشته باشد.

2-1-1- مبدأ و سازگاری

حدود 8000 سال قبل از میلاد نیشکر به نام علمی ساکاروم[1] به عنوان یک گیاه بومی به وسیله کشاورزان عصر نوسنگی در جایی که اکنون گینه نامیده میشود کشت می گردیده و از آنجا،به غرب یعنی چین، هندو شرق جزایر اقیانوس آرام برده شده می باشد.ایرانیان هیبریدS.barberi  را حدود 500 سال قبل از میلاد به سواحل مدیترانه بردند و اعراب این گیاه را در قرن هشتم پس از میلاد به مراکش برده و با توسعه ی کشت آن و تولید نیشکر به اعتبار آن افزودند. در قرن هفدهم مرکز اصلی تولید نیشکر به جزایر نیشکر واقع در کارائیب و شمال شرقی برزیل تغییر مکان داد. تولید مدرن نیشکر از زمانی شروع گردید که (( نیشکر زراعی[2] )) که منشا آن گینه بود در سال 1768به منطقه تاهیتی رسید و جایگزین S.barberi گردید. نیشکر گیاه قوی بوده و با اغلب شرایط محیطی سازگاری دارد. نیاز های اصلی آن شامل آب و گرماست. این گیاه به نور کافی نیز نیاز دارد.

نیشکر گیاه زراعی مختص مناطق گرمسیری مرطوب می باشد. اما به دلیل تقاضای روز افزون برای شکر، کشت و کار آن به سرعت به مناطق نیمه گرمسیری خشک و نیمه خشک گسترش یافته می باشد

(et all., 1963 Bernstein ؛ Raman et all., 1996).

نیشکر محصول مناطق حاره و نیمه حاره ای می باشد. تولید نیشکر در آن نواحی که میانگین حرارت ماهیانه طی حداقل 8 ماه از سال حدود 20 درجه سانتیگراد یا بیشتر باشد امکان پذیر می باشد، مشروط بر آنکه در هیچ ماهی از سال یخبندان وجود نداشته باشد. حرارت های حدود 20 درجة سانتیگراد درخاک برای رشد ریشه ها مناسب می باشد و حرارت های کمتر از این مقدار موجب محدودیت رشد ریشه می گردد. حرارت های کمتر از 5 درجه سانتیگراد نیز ممکن می باشد به برگها آسیب رساند .حساسیت نیشکر به کمبود نور شدید می باشد و پنجه زدن آن به مقدار زیادی نور نیاز دارد.

مشخصات گیاه شناسی

نيشکر از خانواده گرامینه[1] و از جنس Saccharum می باشد، که داراى چهار قسمت اصلى ريشه، ساقه، برگ و گل و يا خوشه مى‌باشد.

  • ريشه نيشکر، استوانه‌اى می باشد که هر چه به‌طرف نقطه رويش نزديکتر گردد، باريکتر مى‌گردد. ریشه توسط قلمه ساقه تکثیر می گردد که در حقیقت این قلمه بذرآن می باشد بطور کلی دو نوع ریشه در نیشکر ظاهر میگردد.

1- ریشه هایی که پس از کاشت قلمه تشکیل می گردند که نازک، سطحی، منشعب و سفید رنگ می باشند. این ریشه ها موقتی بوده و پس از تشکیل ساقه ونیز ریشه های ساقه از بین می طریقه.

  • ریشه هایی که بعد از پیدایش ساقهاز محل گره ظاهر می گردند. این ریشه ها همیشگی و قوی می باشند.

2- ساقه: مهمترین قسمت نیشکر ساقه می باشد که به دلیل ذخیره شیره در آن برای تهیه قند مورد بهره گیری قرار می گیرد. ساقه معمولآ بلند و ارتفاع آن به 3 تا 4 متر و بیشتر می رسد و ضخامت آن بسته به انواع بین2 تا 6 سانتی متر می باشد. ساقه معمولآ خشن، خشک و بند بند می باشد.  رنگ ساقه از سبز مایل به زرد تا بنفش مایل به قرمز متغیر می باشد. تعداد میان گره 10 و فاصله آنها بین 10 تا 25 سانتی متر می باشد. درون ساقه ها  توخالی نبوده و در بافت سلولزی موجود در آنها شیره قندی جمع می گردد که این قند ممکن می باشد حدود 14 تا 18 درصد وزن ساقه را تشکیل دهد. هر ساقه پس از رشد کامل حدود 5 کیلو گرم وزن دارد. بیشترین میزان قند در قسمت پایین ساقه نزدیک سطح زمین می باشد ودر بالا کمتر می باشد.

3– برگ: از محل گره های ساقه برگ ها خارج می گردند که از دو قسمت پهنک و دمبرگ تشکیل شده اند که عرض پهنک کم و حدود 3 تا 4 سا نتی متر بوده اما طول آن زیاد می باشد وگاهی به بیش از 1 متر می رسد. تعداد برگها به تعداد گره ها وحدود 10 برگ می باشد که رنگ آنها سبز و گاهی مایل به بنفش می باشد پهنک نیز کرکداراست و ساقه را می پوشاند.گیاه تکامل یافته همیشه بین 5 تا 10 برگ دارد.

گل‌آذين اين گياه خوشه‌‌‌اى می باشد که تحت شرايط آب و هوائى خاصى توليد مى‌گردد يعنى ترکيب ژني، طول دوره نوري، درجه حرارت محيط، تغذيه و کم آبى همگى روى گل‌دهى و رشد خوشه‌هاى گلزا تأثير گذار هستند.

بخش عمده مواد قندى موجود در نيشکر ازساکارز يا قند ۱۲ کربنه (C12H22O11) مى‌باشد که حدود ۷۰ تا ۸۸ درصد گياه را تشکيل داده می باشد. در اين ميان ترکيبات ديگر قندى شامل گلوکز و فروکتوز به‌ميزان خيلى کم در نيشکر موجود می باشد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

از نيشکر علاوه بر آن که قند استخراج مى‌گردد، مواد ديگرى نيز به‌دست مى‌آ‌يد. اين مواد عبارتند از ملاس که شربتى غليظ به رنگ قهوه‌اى تيره می باشد و ديگرى باگاس که همان تفاله نيشکر می باشد.

نيشکر يک گياه منوکالچر می باشد يعنى داراى تناوب نمى‌باشد و به‌تنهائى کشت مى‌گردد و پس از ۶-۵ سال دوره بهره‌بردارى به آيش گذاشته مى‌گردد و مجدداً کشت مى‌گردد. در هندوستان بين نيشکر، برنج مى‌کارند و در آمريکا نيز براى تقويت خاک کود سبز مى‌کارند. در مصر نيز بين نيشکر کشت انجام مى‌گيرد ولى در ايران پشت‌ سرهم نيشکر مى‌کارند(رمضانی، 1378).

2-1-3- مشخصات مورفولوژیکی مهمترین واریته های تجاری نیشکر در خوزستان

2-1-3-1- واریته 310 NCO

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

این واریته جزء ارقام دیررس با دوره ی رشد 24- 18 ماه می باشد. برگ های حالت آویخته دارند. رنگ برگ ها سبز تیره، از لحاظ چسبندگی غلاف متوسط، امتداد ساقه بصورت زیگزاگ خفیف ،حالت مومی در این واریته زیاد، شکل میانگره ها استوانه ای،فاقد ترک های چوب پنبه ای و جوانه های ساقه زا در حد متوسط می باشد(رمضانی، 1378).

تعداد صفحه :109

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com